Ziemie polskie w latach 1939-1941 - Powstanie i działalność rządu polskiego na emigracji

W nocy z 17 na 18 września 1939 r. prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki, rząd i marszałek Edward Śmigły-Rydz przekroczyli granicę z Rumunią, gdzie zostali natychmiast internowani. Zgodnie ze swoimi uprawnieniami prezydent mianował swoim następcą gen. Bolesława Wieniawę-Długoszowskiego, ambasadora RP w Rzymie. Francja nie zaakceptowała tej kandydatury, godząc się na przebywającego we Francji Władysława Raczkiewicza, który w końcu, 30 września, został prezydentem RP. Nowy prezydent jeszcze tego samego dnia powierzył misję sformowania rządu gen. Władysławowi Sikorskiemu. Władze polskie na emigracji opierały swoje działania na konstytucji kwietniowej (1935). Na podstawie tzw. „umowy paryskiej” prezydent Raczkiewicz zgodził się wykorzystywać swoje uprawnienia w ścisłym porozumieniu z premierem. Początkowo rząd przebywał w stolicy Francji, a od końca listopada 1939 r. w Angers. 9 grudnia 1939 r. na mocy decyzji prezydenta Raczkiewicza powstał organ doradczy i opiniodawczy wobec działań rządu - Rada

Narodowa, w skład której weszli politycy partii tworzących rząd. Na jej czele stanął Ignacy Jan Paderewski.

Rząd polski, prezydent i politycy przebywający na emigracji za cel podstawowy uważali prowadzenie walki z najeźdźcami aż do ostatecznego zwycięstwa. Po wojnie chcieli wprowadzenia rządów demokratycznych i przewidywali aktywny udział polskich polityków w przyszłej konferencji pokojowej. Środkiem w realizacji tych programów miała być Armia Polska tworzona na Zachodzie, której podstawy prawne dały porozumienia z Anglią - 18 listopada 1939 r. i Francją - 4 stycznia 1940 r.

- Do maja 1940 r. w szeregach Armii Polskiej we Francji było już prawie 85 tys. żołnierzy - ochotników z Polonii francuskiej, Polaków, którzy przez Rumunię i Węgry przedostali się na Zachód.

- Wodzem Naczelnym został gen. Sikorski, jednak Armia Polska miała w działaniach frontowych podlegać naczelnemu dowództwu Francji.

- Od września 1939 r. w portach angielskich przebywało kilka polskich okrętów wojennych.

Stosunki rządu emigracyjnego gen. Sikorskiego z innymi państwami były zróżnicowane. Zaraz po utworzeniu został on uznany przez Anglię i Francję. Po upadku Francji część wojska polskiego ewakuowała się do Wielkiej Brytanii, część przeszła do Szwajcarii. Jedynie przebywająca w Syrii Samodzielna Brygada Karpacka gen. Stanisława Kopańskiego pozostawała w całości gotowa do walki.

Wraz z żołnierzami do Anglii ewakuował się rząd Sikorskiego i polskie władze cywilne. 18 czerwca 1940 r. na pierwszym spotkaniu premiera Wielkiej Brytanii, Winstona Churchilla, z Władysławem Sikorskim premier angielski zapewnił o konieczności prowadzenia wojny do ostatecznego zwycięstwa i odbudowania wolnego i demokratycznego państwa polskiego (mimo to rząd angielski zakulisowo prowadził rokowania z ZSRR, idąc nawet na ustępstwa terytorialne kosztem Polski, byleby tylko odwieść Związek Radziecki od sojuszu z Hitlerem). W ten sposób rząd polski znalazł schronienie w Anglii, a niebawem w Szkocji rozpoczęło się odbudowywanie Armii Polskiej na Zachodzie - 1 Korpusu pod dowództwem gen. Mariana Kukiela. Polacy przyczynili się do zwycięstwa w bitwie o Anglię, walcząc w dywizjonach lotniczych strącili ok. 250 samolotów nieprzyjacielskich na ogólną liczbę 1730 samolotów zestrzelonych przez brytyjskie lotnictwo - Royal Air Force.

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij