Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Załamanie się systemu napoleońskiego - wojna z Rosją

Spotkanie Napoleona I z Aleksandrem I w Erfurcie (X 1808), przybycie prawie wszystkich władców europejskich było znakiem podporządkowania się Europy Napoleonowi. Francja, dzięki systemowi państw satelickich, doskonałej armii i świetnie prosperującej gospodarce, wyrosła na pierwsze państwo europejskie. Armia napoleońska to tylko w części wojsko francuskie. Znaczące kontyngenty dostarczali władcy państw zależnych: Holendrzy, Niemcy, Polacy i inni. Napoleon, narzuciwszy Europie swoją hegemonię, przystąpił do blokady kontynentalnej Wielkiej Brytanii. Ponieważ tylko Portugalia wyłamywała się z tego systemu rozpoczęły się przygotowania do ekspedycji. Przy okazji udało się Napoleonowi usunąć z tronu hiszpańskiego rodzimą dynastię, osadzając na nim swego brata Józefa, króla Neapolu (maj 1808). Natychmiast w wielu częściach Hiszpanii podjęto wojnę z najeźdźcami, charakteryzującą się wielkim okrucieństwem po obu stronach. W toku walk Hiszpanie zaczęli odzyskiwać tereny, zwycięska bitwa nad Guadalkiwir (lipiec 1808) pokazała, że armia francuska nie jest niezwyciężona. Nie najlepiej wiodło się także Francuzom w Portugalii, po wsparciu wojsk portugalskich przez Anglików korpus francuski gen. Junot musiał kapitulować koło Lizbony. Wobec trudnej sytuacji na Półwyspie Iberyjskim w listopadzie 1808 r. sam Napoleon ruszył na Madryt. W bitwie w wąwozie Somosierry bohatersko odznaczył się oddział polskich szwoleżerów płka Jana Kozietulskiego, otwierając drogę do Madrytu. Mimo odniesionych zwycięstw w Hiszpanii walki nie ustawały. Brytyjczycy i Hiszpanie przez cztery lata wiązali na tym terenie walk bardzo poważne siły napoleońskie.

Austria, wykorzystując zaangażowanie sił francuskich w Hiszpanii, próbowała wznowić walki z Francją. W 1809 r. zawiązała się V koalicja antyfrancuska (Austria, Anglia, Portugalia i Hiszpania). Wojna toczyła się w Bawarii, Italii i Księstwie Warszawskim. Nie spełniły się nadzieje koalicjantów na pomoc Niemców i wybuch ogólnoniemieckiego powstania przeciw Francji. Po kilku bitwach w Bawarii arcyksiążę Karol Habsburg wycofał się do Czech. Napoleon po kilku nieudanych bitwach odniósł w końcu zwycięstwo pod Wagram (lipiec 1809) i wkroczył do Wiednia.

Po 1808 r. Napoleon zrezygnował z pozorów partnerstwa wobec państw zależnych. Prusy i Austria w praktyce były całkowicie zależne od Napoleona, Państwo Kościelne włączono do Francji (1809), papież został uwięziony we Francji, Holandię wcielono do Francji (1810). Podobnie Napoleon postąpił z miastami i całym niemieckim wybrzeżem. Napoleon był zwierzchnikiem Związku Reńskiego, pod władzą jego lub jego braci pozostawały niektóre państwa niemieckie (Westfalia), Hiszpania, choć z trudnościami, pozostawała pod zwierzchnictwem Napoleona, Księstwo Warszawskie było najbardziej na wschód wysuniętym ogniwem systemu napoleońskiego w Europie.

Europa dzięki Napoleonowi przyjęła wiele zdobyczy rewolucyjnych, znoszono przeżytki feudalne, wprowadzano Kodeks Cywilny Napoleona, rządy centralistyczne i konstytucje podobne do francuskiej.

W kwietniu 1812 r. wybuchła tzw. druga wojna polska. Napoleon, obiecując Polakom wskrzeszenie państwa polskiego, chciał ich w ten sposób przyciągnąć i związać ze sobą. Przeciwko Rosji Napoleon zgromadził siły liczące w sumie ok. 600 tys. ludzi i ponad 1300 armat. Po trzydniowej bitwie koło Borodino Napoleon 14 września wkroczył do Moskwy. Po miesiącu pobytu w mieście Napoleon zarządził odwrót. W ślad za uciekającymi Francuzami postępowali Rosjanie dowodzeni teraz przez marszałka Michała Kutuzowa. Prosta ludność rosyjska walczyła z nieprzyjacielem urządzając zasadzki, paląc żywność.

Napoleon liczył, że uda mu się przedostać na Ukrainę, w bitwie pod Małojarosławcem został jednak pokonany przez Kutuzowa i zmuszony do powrotu dawną zniszczoną drogą na Smoleńsk. W bitwie nad Berezyną niewiele brakowało, by sam Napoleon zginął. Dzięki bohaterstwu Polaków i zmyleniu przeciwnika udało mu się ujść cało. Bardzo mroźna zima dopełniła dzieła zniszczenia. Napoleon pospiesznie uciekł do Paryża. Na początku 1813 r. Rosjanie wkroczyli na tereny Księstwa Warszawskiego.

Prusacy niebawem opuścili szeregi wojsk napoleońskich i związali się z Rosją. To samo uczyniła Austria. W kwietniu 1813 r. wojska rosyjsko-prusko-austriackie doszły nad Łabę. Wojska napoleońskie odniosły kilka zwycięstw jednak między walczącymi stronami zawarto zawieszenie broni. Została zawiązana VI koalicja (Rosja, Prusy, Austria, Szwecja i Wielka Brytania). Szeregi wojsk napoleońskich kurczyły się - wystąpiła Bawaria i inni członkowie Związku Reńskiego.

Zapamiętaj!

W dniach 16-19 października 1813 r. rozegrała się wielka bitwa pod Lipskiem - „bitwa narodów”. Po początkowych sukcesach skończyła się klęską Napoleona i końcem hegemonii Francji w Europie. Przypieczętowała kres Księstwa Warszawskiego i nadziei Polaków. Mianowany w czasie bitwy marszałkiem Francji książę Józef Poniatowski ranny utonął w Elsterze.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij