Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Wiosna Ludów w monarchii habsburskiej

W monarchii habsburskiej przyczyny rewolucji 1848 były złożone. Na złą sytuację gospodarczą nakładały się problemy społeczne, a przede wszystkim narodowościowe. Wiosna Ludów w Austrii nie była jednolita, miała różny przebieg, charakter i cele. Kwestie narodowościowe, niepodległościowe i społeczno-gospodarcze nakładały się na siebie i wzajemnie uzupełniały. Z tej przyczyny rewolucja nie mogła zakończyć się pełnym sukcesem. Wybuch Wiosny Ludów w 1848 roku poprzedziły wypadki rewolucyjne lat 1846-1847 na ziemiach włoskich, w Galicji, w Czechach i na Węgrzech.

Pod wpływem rewolucji lutowej we Francji także w monarchii austriackiej doszło do wrzenia. Na początku marca 1848 roku Czesi, skupieni w tajnej organizacji, zażądali zwołania sejmu, zniesienia cenzury. Postulaty takie zawierała specjalna petycja skierowana do cesarza. Domagano się także zniesienia pańszczyzny i rozszerzenia ogólnych wolności obywatelskich. Na Węgrzech natomiast sejm pod wpływem demokratów i liberałów, z dziennikarzem Lajosem Kossuthem na czele, zażądał wprowadzenia rządów konstytucyjnych. Również w samym Wiedniu po wystąpieniach z połowy marca (13-15 - pierwsza rewolucja) rząd musiał pójść na pewne ustępstwa, poświęcając Metternicha. Cesarz nadał konstytucję, została wprowadzona wolność sumienia i inne ogólne swobody demokratyczne. Wybory do parlamentu odbywały się na podstawie cenzusu urodzenia i majątku. Działania rządu hrabiego Pillersdorffa wywołały kolejną falę zamieszek (maj - drugie powstanie). W konsekwencji cesarz Ferdynand I wyjechał z miasta. Wojsko nie uspokoiło zamieszek. Spokoju w Wiedniu nie zaprowadził też Komitet Bezpieczeństwa. Sytuację pogarszał głód i drożyzna. Często dochodziło do starć z robotnikami.

W lipcu rozpoczął obrady ogólnoaustriacki parlament. Cesarz pod wpływem nacisku społeczeństwa musiał powrócić do miasta, wywierając jednocześnie presję na obrady parlamentu. Tymczasem na forum parlamentu toczyły się dyskusje i kłótnie w sprawie zniesienia powinności feudalnych i nadania chłopom ziemi na własność. W konsekwencji parlament zdecydował się znieść dotychczasowe posługi, ale za odszkodowaniem, co w znacznej mierze zniszczyło autorytet zgromadzenia. Na jesieni rewolucja przeżywała ostry kryzys. Liberałowie i burżuazja obawiali się rozszerzenia i radykalizacji rewolucji o masy ludowe. Przez swoje kunktatorstwo parlament zraził do siebie chłopów, którzy zwrócili się w stronę cesarza. Pod wpływem wydarzeń węgierskich cesarz w kwietniu 1848 r. zatwierdził konstytucję i osobny rząd węgierski. To stało się przykładem dla innych narodowości zamieszkujących monarchię habsburską. Masowo powstawały komitety narodowe złożone z liberałów i demokratów, żądano obalenia feudalizmu, zniesienia przywilejów stanowych, wprowadzenia reform liberalnych.

W Czechach w wyniku rozłamu wśród burżuazji czeskiej i niemieckiej ruch rewolucyjny stracił na znaczeniu i ostrości. Odbywający się zjazd Słowian w Pradze nie miał wpływu na wypracowanie wspólnego stanowiska. Został przerwany w połowie czerwca 1848 roku powstaniem w Pradze i kapitulacją miasta po ostrzale armii austriackiej gen. Windischgrätza. W Czechach rozpoczęły się rządy reakcji, fala rewolucyjna powoli opadała.

Również na Węgrzech rozwijał się ruch narodowy. Jednak, po stłumieniu powstania czeskiego i wobec powszechnej tendencji cofania się fali rewolucyjnej, na jesieni ruch węgierski przeżywał poważny kryzys. Do walki z Węgrami w październiku cesarz wysłał wojsko, co stało się przyczyną wybuchu kolejnego powstania w Wiedniu (6 X). 31 października miasto skapitulowało wobec przewagi armii Windischgrätza. Rząd z księciem Feliksem von Schwarzenbergiem na czele rozpoczął rządy reakcji i prześladowania uczestników rewolucji. Przebywający w Ołomuńcu cesarz Ferdynand I pod wpływem otoczenia abdykował na rzecz brata Franciszka Karola. Ten nie przyjął korony, a nowym cesarzem - 2 grudnia 1848 roku - został 18-letni arcyksiążę Franciszek Józef I (1848-1916). W Austrii zwyciężyła reakcja, a władzę faktycznie sprawował zwycięzca gen. Windischgrätz i gen. Jelacic.

Zapamiętaj!

W konsekwencji Wiosny Ludów w monarchii austriackiej zostało wprowadzone uwłaszczenie chłopów. Pozostała konstytucja, zapewniająca ograniczone wolności obywatelskie, obowiązywała niestety tylko do 1851 r.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij