Przebieg działań wojennych - konsekwencje wojny - 1918

W marcu 1918 r. Niemcy w desperackim ataku podjęły próbę zwycięskiego zakończenia wojny na zachodzie. Odpowiedź wojsk koalicji była natychmiastowa. Wojska sprzymierzonych z głównodowodzącym, francuskim marszałkiem Ferdinandem Fochem na czele, wspólnie z wojskami amerykańskimi podjęły kontrofensywę odrzucając siły wroga (lipiec - sierpień - II bitwa nad Marną - wycofanie się Niemców na „linię Zygfryda”). Na Bałkanach kontrofensywa doprowadziła do kapitulacji Bułgarii we wrześniu 1918 r. Wojska Ententy ruszyły na północ ku Austro-Węgrom. Działania na Bliskim Wschodzie zmusiły Turcję do kapitulacji (październik 1918).

Wojna zbliżała się do końca. Zakończenie jej przyspieszyły wydarzenia w państwach centralnych. Choć w październiku 1918 r. cesarz i król Karol I Habsburg zapowiadał powstanie federacyjnej monarchii habsburskiej, to już pod koniec tego miesiąca została proklamowana republika Czechosłowacji i ogłoszono akt połączenia Słowian południowych (w grudniu powstało Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców), w Krakowie władzę przejęli Polacy (30 października). W Wiedniu rewolucja obaliła rządy monarchistyczne - 12 listopada proklamowano republikę Austrii, 16 listopada republikę Węgier.

W wyniku obalenia cesarstwa w Rzeszy (Wilhelm II Hohenzollern abdykował 9 listopada) rząd republikański 11 listopada 1918 r. podpisał w Compiègne koło Paryża akt niemieckiej kapitulacji i zawieszenia broni. Rozpoczęły się przygotowania do otwarcia konferencji pokojowej w Paryżu (styczeń 1919).

Skutki I wojny światowej:

- gospodarka państw walczących przestawiła się na produkcję wojenną. Zmiana profilu produkcji i powrót do pokojowego istnienia i funkcjonowania wymagały ogromnych nakładów i kapitałów;

- w wojnie tej zastosowano nową broń - samoloty, czołgi, gazy łzawiące. Pojawiły się także łodzie podwodne i hydroplany. Zmiana taktyki i doskonalenie działań wojennych, ich dostosowanie do różnych warunków, wymagały udoskonalania środków walki i ciągłego postępu. Wojna 1914-18 była pierwszą z wojen, w której zginęły nie setki tysięcy ludzi, ale aż 10 mln! Pozostały miliony kalek, inwalidów. Obfite żniwo wojna zebrała wśród cywilów - epidemie, fale głodu;

- koszty materialne wojny były ogromne. Na państwa Ententy przypada około 65 mld dolarów, a na państwa centralne około 25 mld;

- w wielu krajach przemysł był zrujnowany, a rolnictwo trzeba było budować od nowa. Dzięki wielkim kredytom z USA mogła nastąpić szybka odbudowa, ale jednocześnie to właśnie Stany Zjednoczone stały się głównym wierzycielem Francji, Anglii, Włoch i innych państw europejskich;

- dzięki kredytom i ciągłym zamówieniom przemysł amerykański przeżywał okres prosperity. Rola Stanów Zjednoczonych w świecie ogromnie wzrosła;

- po klęsce państw centralnych, rozpadzie Imperium Rosyjskiego i cesarstwa Austro-Węgier powstało wiele nowych państw narodowych, m.in. Polska.

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij