Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

W III Rzeczypospolitej

W 1989 r. w Polsce powstał pierwszy od czterdziestu lat niekomunistyczny rząd w Europie Środkowo-Wschodniej. Rząd premiera Mazowieckiego rozpoczął proces reform w celu przeobrażenia ustroju Polski z totalitarnego w demokratyczny. 1 stycznia 1990 r. uchwałą sejmową przywrócono państwu tradycyjną nazwę Rzeczpospolita Polska, a godłu państwa, Białemu Orłu, koronę. Wprowadzono poprawki do konstytucji - nazwa państwa to Rzeczpospolita Polska, demokratyczne państwo prawa, w którym władza zwierzchnia należy do Narodu; wolne i demokratyczne wybory, swoboda zrzeszania się i działalności partii politycznych; z konstytucji zniknął zapis o przewodniej roli PZPR i sojuszu z ZSRR.

W 1997 r. została uchwalona przez parlament i przyjęta w referendum nowa konstytucja.

W Polsce władza dzieli się na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Władza ustawodawcza (uchwalająca prawo, czyli ustawy) to parlament, składający się z sejmu i senatu. Posłowie i senatorowie wybierani są na cztery lata w wyborach powszechnych, w których mają prawo brać udział wszyscy pełnoletni obywatele.

Władzę wykonawczą (wykonującą ustawy parlamentu i kierującą bieżącymi sprawami kraju) sprawuje prezydent (wybierany w wyborach powszechnych) i rząd. Na czele rządu stoi premier, a w jego skład wchodzą ministrowie odpowiedzialni za poszczególne dziedziny.

Władza sądownicza to sądy, zajmujące się wymierzaniem sprawiedliwości. Wszyscy obywatele w Polsce są równi wobec prawa, tzn. wszyscy muszą stosować się do przepisów, a kara za ich złamanie jest dla wszystkich taka sama. Karą za złamanie prawa może być grzywna (kara pieniężna) lub pozbawienie wolności (osadzenie w więzieniu). Najsurowszą karą w Polsce jest dożywotnie więzienie. Ściganiem przestępców zajmuje się prokuratura i policja.

W Polsce działa Trybunał Konstytucyjny, który ocenia, czy uchwalane prawa są zgodne z konstytucją.

Ważną rolę odgrywają samorządy gminne, powiatowe i wojewódzkie, które podejmują decyzje w sprawach lokalnych. Władze samorządowe - rada gminy, rada powiatu i sejmik województwa - są wybierane na czteroletnią kadencję przez mieszkańców danej gminy, powiatu lub województwa. Podejmują one najważniejsze decyzje, m.in. uchwalają budżet - roczny plan dochodów i wydatków. Za wykonanie decyzji władz samorządowych odpowiadają zarządy gminy, powiatu i województwa. Przewodniczącym zarządu gminy jest burmistrz, w gminie wiejskiej - wójt, a w dużym mieście - prezydent.

Obywatele stowarzyszają się w różnych organizacjach, np. stowarzyszeniach, partiach politycznych lub związkach zawodowych. W życiu gospodarczym ważną rolę spełnia zasada wolnej konkurencji (wolny rynek) i przedsiębiorczości.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij