Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Rzeczpospolita Obojga Narodów

Związek Królestwa Polskiego z Wielkim Księstwem Litewskim trwał od 1385 roku, tj. od unii w Krewie. Przez prawie 200 lat Polską i Litwą rządziła dynastia Jagiellonów, a więc była to unia personalna - łącząca państwa osobą (persona - z łac. osoba) tego samego monarchy.

Król Zygmunt August nie doczekał się potomka i losy unii polsko--litewskiej mogły zostać zagrożone. Dlatego schorowany król pragnął trwałego związku dwóch państw i w tym celu zrzekł się swych dziedzicznych praw do Litwy na rzecz Korony.

Innym powodem, który skłonił Polaków i Litwinów do zacieśnienia unii, była obawa Litwy przed wzrastającą siłą państwa moskiewskiego. Litwini liczyli na pomoc Polski w obronie wschodnich granic Litwy. Szlachta litewska domagała się podobnych przywilejów, jakie posiadała szlachta polska. Szlachta polska na sejmach i sejmikach żądała od króla zespolenia ziem Polski i Litwy w jeden organizm państwowy, celem wspólnej obrony, prowadzenia wojen i wspólnego sejmowania.

Czy wiesz, że...

Na sejmie w Lublinie w 1569 roku Królestwo Polskie (Korona) i Wielkie Księstwo Litewskie połączyły się w jedno państwo zwane Rzecząpospolitą Obojga Narodów. Związek dwóch narodów, które stworzyły wspólną ojczyznę nazwano unią realną.

Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie posiadały:

wspólne odrębne
  1. najwyższe władze: król - wybierany na sejmie (elekcja), sejm i senat
  2. polityka zagraniczna (wojny, przymierza) i obrona granic
  3. moneta
  4. prawa dla szlachty
  1. wojsko
  2. skarb
  3. osobni urzędnicy (kanclerze, marszałkowie, podskarbowie, hetmani)
  4. własne prawa sądowe

Rzeczpospolita Obojga Narodów była państwem wielonarodowym, zamieszkanym przez Polaków, Rusinów (dzisiaj Ukraińcy i Białorusini), Litwinów, Niemców (na Pomorzu), Żydów, Ormian, Tatarów i Kozaków. Ludność liczyła około 8 mln mieszkańców, w tym 40% stanowili Polacy. Rola przodująca przypadła kulturze polskiej i językowi polskiemu.

Rzeczpospolita była też państwem, w którym mieszkańcy byli wyznawcami różnych religii. Polacy i Litwini byli w większości katolikami, Rusini prawosławnymi, Niemcy luteranami. Tereny Rzeczypospolitej zamieszkiwało również wielu Żydów.

Obszar Królestwa Polskiego i Litwy wynosił ponad 800 tys. km2 i było to największe mocarstwo w Europie Wschodniej. Na sejmie w Lublinie wcielono do Królestwa Wołyń, część Ukrainy i Podola oraz Podlasie należące do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na północy państwo polsko--litewskie opierało się na Bałtyku (Pomorze, Prusy, Inflanty), a na południu dochodziło do Morza Czarnego, przez pozostające lennem Polski Księstwo Mołdawskie.

Rzeczpospolita Obojga Narodów w 1569 roku

Unia lubelska stanowiła trwały związek dwóch państw, który przetrwał przez dwa następne stulecia. Zaangażowanie się Polski w obronę granic ziem litewsko-ruskich sprowadziło na Rzeczpospolitą długoletnie walki z Rosją i Turcją.

Dzieło Zygmunta Augusta doprowadziło do pokojowego związku dwóch narodów „wolnych z wolnymi i równych z równymi”, a życzeniem ostatniego Jagiellona była jedność i zgoda dwóch państw: „obu państwom, Koronie Polskiej i Wielkiemu Księstwu Litewskiemu - miłość, zgodę i jedność, którą przodkowie nasi nazywali Unią i mocnymi umowami na wieczność ukrzepili” - pisał król w swoim testamencie.

Czy wiesz, że:

W Rzeczypospolitej nie było prześladowań religijnych. W przeciwieństwie do reszty Europy kwitła tolerancja religijna. Toczyły się dysputy teologiczne, wydawano masowo pisma religijne. Szlachta innowiercza piastowała najwyższe urzędy w kraju, była wybierana jako posłowie na sejm.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij