Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Od Cezara do cesarstwa

Państwo rzymskie w I wieku p.n.e. było nękane wojnami domowymi o panowanie nad imperium, które prowadzili między sobą wybitni politycy i wodzowie. Wodzowie stali na czele armii złożonej z zawodowych żołnierzy, którzy służyli za żołd, czyli żołnierską pensję. Legioniści czuli się znacznie bardziej związani ze swoim dowódcą (który dawał im możność wzbogacenia się), niż z władzami republiki reprezentowanymi przez konsulów i senat.

Sposób rządzenia rozległym imperium rzymskim okazał się nieodpowiedni, ponieważ prowincje były nieumiejętnie zarządzane, co prowadziło do ich wyniszczenia.

Znaczenie senatu stopniowo malało, gdyż senatorowie ze starych arystokratycznych (arystokrata - przedstawiciel warstwy społecznej, zajmującej najwyższą pozycję w danej społeczności) rodów spierali się o władzę i dochody pieniężne, zapominając, że ich praca jest zaszczytną służbą państwową.

W tak złożonej sytuacji politycznej państwa rzymskiego, która doprowadziła do osłabienia rządów republikańskich, wielką rolę odegrał Gajusz Juliusz Cezar.

Juliusz Cezar zasłynął jako wybitny wódz, który podbił całą Galię i uczynił z niej prowincję rzymską. W tym czasie udało mu się zorganizować i wyćwiczyć świetną armię, posiadał do dyspozycji 13 legionów w pełni oddanych sobie żołnierzy.

W 49 roku p.n.e. Cezar przekroczył graniczną rzekę między Galią a Italią - Rubikon - i ruszył na Rzym. W ten sposób rozpoczął zwycięską dla siebie wojnę domową, w której wyeliminował przeciwników - obrońców republiki - i został jedynym władcą państwa rzymskiego.

Czy wiesz, że...

W 44 roku p.n.e. Cezar otrzymał tytuł dożywotniego dyktatora. Złamał w ten sposób zasadę, która w republice rzymskiej przyznawała dyktaturę tylko na 6 miesięcy i to w razie zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Za swoich rządów Cezar przeprowadził wiele reform (zmian), m.in.:

- w zarządzaniu prowincjami, gdzie ustanowił państwowych poborców podatkowych i wydał szereg ustaw przeciw nadużywaniu przez urzędników rzymskich władzy w prowincjach;

- do senatu zostali wprowadzeni przedstawiciele arystokracji pochodzący z prowincji;

- prawo obywatelstwa rzymskiego uzyskali mieszkańcy niektórych prowincji, np. Galii;

- została przeprowadzona kolonizacja, to znaczy nadano ziemię biedocie rzymskiej oraz weteranom (weteran - żołnierz zwolniony z służby wojskowej), rozsyłając ich na obszary imperium;

- żołnierzom zawodowym podwyższono żołd;

- podjęto prace przy rozbudowie Rzymu.

Cezar skupił w swym ręku nie tylko władzę dyktatorską, ale był jednocześnie konsulem, imperatorem - czyli zwycięskim wodzem, trybunem, najwyższym kapłanem. Pomimo że istniał jeszcze senat i zgromadzenie ludowe, w praktyce Cezar nie liczył się z ich opinią.

Chociaż Cezar miał wielu zwolenników, szczególnie w prowincjach i w armii, jego przeciwnikami byli zwolennicy republiki, którzy pozbawili go życia 15 marca 44 r. p.n.e.

Śmierć Cezara nie przywróciła państwu rządów republikańskich, ponownie wybuchła wojna domowa, z której zwycięsko wyszedł przybrany syn Cezara, Oktawian.

Mimo że Oktawian zrezygnował z tytułu dożywotniego dyktatora, został faktycznie pierwszym cesarzem rzymskim.

Zapamiętaj!

Nazwa cesarz - najwyższy tytuł monarszy - pochodzi od imienia Cezar, natomiast państwo rzymskie nazywane jest cesarstwem od czasów Oktawiana Augusta.

Jak silną władzę miał Oktawian, można wywnioskować z jego przydomków: otrzymał on tytuł Augusta to znaczy wywyższonego przez bogów, czcigodnego; imperatora (naczelnego, zwycięskiego wodza), „ojca ojczyzny”, pierwszego wśród senatorów oraz zarządzającego prowincjami, był również najwyższym kapłanem w państwie.

Łatwo zauważyć, że cała władza przeszła w ręce monarchy, który nosił tytuł cezara - w języku polskim: cesarza.

Okres panowania Oktawiana Augusta to czasy pokoju (początek okresu Pax Romana - pokoju rzymskiego), odnowy rzymskich obyczajów i reform religijnych oraz rozszerzenia granic imperium (następcy Augusta rozszerzyli imperium o Brytanię, Arabię, Armenię i Mezopotamię; w Europie granica państwa rzymskiego przebiegała wzdłuż rzek Ren i Dunaj). Wszystkie te czynniki spowodowały pomyślny rozwój gospodarczy państwa i wzrost dobrobytu jego obywateli, określano te czasy „złotym wiekiem” państwa rzymskiego.

Cesarstwo rzymskie

(istniało od 44 roku p.n.e. do 476 roku n. e., czyli 520 lat).

Gajusz Juliusz Cezar
(panował do 44 roku p.n.e.)

Otrzymał tytuł dożywotniego dyktatora, przeprowadził szereg reform w wojsku i w sposobie zarządzania imperium, przeprowadził reformę kalendarza (rok rozpoczynał się 1 stycznia i obejmował 365 i 1/4 dnia). Został zamordowany.

Oktawian August (panował do 14 roku n.e.)
pierwszy cesarz rzymski

Nosił tytuł cezara, wprowadził zmiany w państwie rzymskim:

- nie zwoływano już zgromadzeń ludowych,

- pozostał senat, ale senatorów i urzędników wyznaczał sam cesarz i przy ich pomocy rządził cesarstwem,

- jako cesarz mógł zmieniać prawa, sprawował władzę sądowniczą oraz był naczelnym wodzem armii,

- zorganizował lepszą obronę granic państwa.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij