Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Oświecenie w Polsce

Prądy europejskiego oświecenia zaowocowały w czasach króla Stanisława Augusta Poniatowskiego rozkwitem wielu dziedzin. Warszawę ogarnął wówczas ożywiony ruch budowlany. Oprócz budowli królewskich powstawały tu świetne pałace magnackie i okazałe kamienice mieszczańskie. Brukowano ulice, stawiano latarnie, poprawił się stan sanitarny miasta. Warszawa coraz wyraźniej zaczęła przypominać europejskie miasto.

Wiele zmian w dziedzinie nauki i kultury było osobistą zasługą ostatniego polskiego monarchy, Stanisława Augusta Poniatowskiego. Król z prawdziwym znawstwem urządził Zamek Królewski w Warszawie. W salach zamkowych pojawiły się malowidła historyczne. Do Zamku dobudowano Bibliotekę Królewską. Królewski architekt, Włoch, Dominik Merlini, zaprojektował zespół pałacowo-parkowy w warszawskich Łazienkach.

W Warszawie tworzyli również dwaj inni Włosi, malarze: Bernardo Bellotto, zwany Canalettem (czyt. kanalettem) i Marcello Bacciarelli (czyt. bacziarelli). Pierwszy zasłynął z uwiecznienia Warszawy, a drugi, jako portrecista Stanisława Augusta i twórca portretów polskich królów.

Przejęty ideami oświecenia król skupił wokół siebie grono wybitnych ludzi, którym były one bliskie. Nawiązując do wzorów paryskich salonów literackich, król zorganizował „obiady czwartkowe”. Uczestniczyli w nich najwięksi polscy pisarze, pedagodzy, naukowcy, m.in. Ignacy Krasicki, Adam Naruszewicz, Grzegorz Piramowicz. Poruszano wówczas nie tylko sprawy kultury, ale także inne, związane z naprawą państwa.

Wzorem innych krajów Stanisław August założył w 1765 roku w Warszawie Szkołę Rycerską. Była to pierwsza w Rzeczypospolitej świecka szkoła przygotowująca nie tylko oficerów, ale także potrzebnych państwu inżynierów czy mierniczych. Poza przygotowaniem zawodowym uczniów, bardzo ważnym celem szkoły było wychowanie ich na oświeconych i kochających Ojczyznę obywateli.

Mury Szkoły Rycerskiej opuściło wielu Polaków, którzy swoją późniejszą działalnością przynieśli jej chlubę. Byli to Tadeusz Kościuszko, Jakub Jasiński, Julian Ursyn Niemcewicz.

Ogromną rolę w kształtowaniu nowoczesnego myślenia Polaków odegrała powołana w 1773 roku Komisja Edukacji Narodowej. Skupiała ona światłych ludzi, takich jak Hugo Kołłątaj, Adam Kazimierz Czartoryski, Ignacy Potocki.

Komisja przeprowadziła wielką reformę oświaty i wychowania, poczynając od szkół wyższych, po najniższe, parafialne. Przyszłe szkoły miały być całkowicie świeckie, a nauczycieli kształcić miały specjalnie powołane seminaria. Nauka odbywała się w języku polskim. Zwracano dużą uwagę na sprawy wychowania.

Zapamiętaj!

Ostatni król Polski, Stanisław August Poniatowski, był opiekunem artystów, dbał o rozbudowę Warszawy. Na obiady czwartkowe zapraszał poetów, historyków i uczonych. Zależało mu również na wykształceniu przyszłych wojskowych.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij