Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Architektura średniowiecza

Na początku średniowiecza kościoły, podobnie jak zamki, budowano najczęściej na wzgórzach, odgrywały one bowiem rolę nie tylko religijną, ale także obronną. W razie najazdu nieprzyjaciela grube mury, małe okna, otwory strzelnicze mogły zapewnić bezpieczeństwo ludziom, którzy się w nich schronili. Wszystkie te budowle były budowane według stałych, określonych zasad, czyli miały charakterystyczny styl. Styl ten, nazywany romańskim, panował w budownictwie europejskim od XI wieku do połowy XIII wieku.

Kościoły i zamki w stylu romańskim były budowane z kamienia, miały grube mury i małe okna umieszczone wysoko nad ziemią. Wewnątrz ozdabiano je rzeźbami, płaskorzeźbami oraz malowidłami ściennymi. Nawiązywały one w swojej treści do tematów biblijnych lub przedstawiały sceny z życia świętych. Zabytki sztuki romańskiej w Polsce to m.in. rotunda (czyli budynek w kształcie walca) św. Mikołaja w Cieszynie, kolegiata NMP w Tumie, kościół norbertanek w Strzelnie.

Katedra NMP w Gdańsku

W XII wieku francuscy architekci wymyślili nową konstrukcję, która pozwoliła wznosić o wiele wyższe niż dotąd budowle. Ciężar dachu został przeniesiony na filary podtrzymujące sklepienie oraz na zewnętrzne przypory. Dzięki temu mury mogły być cieńsze i można było w nie wstawiać wielkie okna, wypełnione witrażami - obrazami ułożonymi z kolorowych szybek, połączonych ołowiem, przedstawiających sceny biblijne. Budowle najczęściej stawiano z cegły. Nowy styl w budownictwie nazwano gotykiem.

W miejsce niewielkich, kamiennych kościołów romańskich wyrosły katedry - czyli główne kościoły diecezji.

Szczególnie wiele pięknych budowli wzniesiono w stylu gotyckim w Krakowie. Należą do nich: katedra na Wawelu, kościół Mariacki, w którym znajduje się największe rzeźbiarskie dzieło średniowiecza, czyli ołtarz Wita Stwosza. Jest to tzw. ołtarz szafowy: część środkowa przedstawia scenę Zaśnięcia i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Postacie zostały wyrzeźbione z drzewa lipowego. Całość jest bogato złocona.

W stylu gotyckim budowano także ratusze, czyli siedziby władz miejskich, zamki, klasztory, kamienice mieszczańskie.

Zapamiętaj!

Cechy stylu romańskiego: materiał budowlany - kamień, kościoły często okrągłego kształtu (rotundy); potężne grube mury, małe okna, ciężkie sklepienia, plan krzyża łacińskiego.

Budowle w stylu romańskim: kolegiata w Tumie pod Łęczycą, katedra w Płocku, kościół św. Andrzeja w Krakowie, opactwo benedyktynów w Tyńcu.

Cechy stylu gotyckiego: materiał budowlany - cegła, budowle wysokie i smukłe, o strzelistych wieżach, sklepienia krzyżowo-żebrowe, okna i drzwi zakończone ostrymi łukami, duże okna z kolorowymi obrazami ze szkła (witraże).

Znane budowle gotyckie: katedry w Gnieźnie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, kościół Mariacki w Krakowie, ratusz w Gdańsku, zamek krzyżacki w Malborku. Do najwspanialszych dzieł sztuki gotyckiej w Polsce należy ołtarz Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij