Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Kolonializm przełomu wieków. Potęgi kolonialne

W drugiej połowie XIX wieku państwa kapitalistyczne weszły w kolejną fazę rozwoju gospodarczego i historycznego nazywaną imperializmem. Cechowała go m.in. chęć rozszerzenia wpływów politycznych, gospodarczych i militarnych kilkunajpotężniejszych państw europejskich na tereny zamorskie. Kolonializm II poł. XIX i początków XX wieku charakteryzował się ostrą rywalizacją o podział świata na strefy wpływów. Związane to było z gwałtownym rozwojem państw kapitalistycznych, przede wszystkim: Wielkiej Brytanii, Francji, Rosji, Niemiec, Włoch, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Japonii.

Podział świata między kilka potęg kolonialnych - największe nabytki - zaprezentowano w tabeli, na następnej stronie. W nawiasach daty podbojów, ustanowienia dominium lub inne.

Afryka Azja i Oceania Kontynenty amerykańskie
Wielka Brytania
Egipt (1882 okup., 1914 prot.), Sudan (1899 okup. i adm.), Somali Bryt. (1884), Bryt. Afryka Wschodnia (1886–95), Uganda (1890), Związek Pd. Afryki (dom.1910), Beczuana (prot. 1885), Rodezja Pd. i Pn. (1891), Nigeria (1886–1902), Złote Wybrzeże (od XVII w. do 1899), Sierra Leone Ali (1787). Oman i Bahrajn (opieka 1891–92), Adeni Hadraumaut(1839–88), Beludżystan (1876), Kaszmir i Pendżab (1846–95), Indie (od XVIII podbijane systematycznie, od 1876 r. cesarstwo), Assam i Birma (1876–86), Półwysep Malajski (1819–1909), Pn. Borneo (1881–88), Hongkong (1839), Weihaiwei (1898), Cejlon (1802), liczne wyspy na Oceanie Indyjskim, Australia (1829–59, dom.1901), Nowa Zelandia (1840, dom. 1907), liczne wyspy Oceanii. Jamajka, Dominika, Wyspy Bahama, Bermudy, Barbados, Grenada, Tobago, Trynidad – nabytki sprzed 1800 roku, Kanada (1867 dom.) Gujana bryt. (1814), Falklandy (1833).
Francja
Algieria (1830–70), Francuska Afryka Zach. (1857–94), Wybrzeże Kości Słoniowej (1838–42), Mauretania (1890–93, 1903 prot.), Francuska Afryka Równikowa (II poł. XIX w.), Madagaskar (1885 prot., 1896 fr.), liczne wyspy u wybrzeży Oc. Indyjskiego, Maroko (prot. 1912), Tunezja (prot. 1881). Porty w Indiach: Mahe, Pondicherry, Karikal, Yanaon, Indochiny francuskie: Laos, Kambodża, Tonkin, Annam, Kochinchina, strefa wpływów w płd. Chinach, w Oceanii liczne wyspy i archipelagi m.in.: Nowa Kaledonia (1853), Tahiti (1842). St. Pierre et Miguelon (na teryt. Kanady), wyspy: Haiti (1803), Gwadelupa, Martynika, w Ameryce Płd. Gujana francuska.
Niemcy
Togo (1884), Kamerun (1884), Niem. (1884), Niem. Afr. Wsch. (1880–85). Kiao-Czou (1898–1914, strefa w Chinach), Nowa Gwinea (1899), liczne wyspy na Pacyfiku: Marshalla (1885), Mariany (1899), Karoliny (1899), Samoa (1899) i inne. -

Inne państwa kolonialne: - Belgia - w Afryce: Kongo Belgijskie od 1879 pod administracją, a od 1908 r. królestwo w ramach posiadłości Belgii;

- Portugalia - w Afryce: Gwinea Portugalska, Angola od XV w. podbita ostatecznie do 1894 r., Mozambik opanowany ostatecznie w II poł. XIX w., porty w Indiach i Chinach (m.in. Makau), wyspy Madera, św. Tomasza i inne;

- Włochy - w Afryce: Trypolitania od 1912 roku, Erytrea od 1882, Somali Włoskie od 1889 roku;

- Hiszpania - w Afryce: Rio de Oro 1884, liczne wyspy i tereny w Oceanii, które utraciła na rzecz Niemiec i Stanów Zjednoczonych, ogromne tereny w Ameryce Południowej, gdzie w XIX wieku powstały niepodległe państwa;

- Stany Zjednoczone późno wkroczyły na drogę podbojów kolonialnych i skupiły się w strefie Pacyfiku - Alaska i Wyspy Aleuty nabyte od Rosji w 1867 r., Filipiny (1898), Hawaje (1898), liczne archipelagi na Pacyfiku. W strefie amerykańskiej - Puerto Rico (1898), Kuba (1898-1902 okup.), ogromne tereny na pograniczu z Meksykiem (pol. XIX wieku);

- Japonia - Korea i strefa kontroli w Chinach (1910), Tajwan (1895), porty w Chinach.

Ekspansja Rosji na wschód i południe nastąpiła już w XVIII wieku. Do połowy XIX wieku w granicach państwa rosyjskiego znalazły się wielkie obszary Kazachstanu, a także tereny azjatyckie nad Morzem Ochockim i Japońskim. W drugiej połowie XIX wieku ekspansja była prowadzona nadal na odcinku południowym - tereny Kaukazu, Armenia, Turkiestan i Kokanda, Buchara i Chiwa. Na Dalekim Wschodzie udało się Rosji na krótko opanować Sachalin i Kuryle. W latach 1900-05 Mandżuria oraz tereny sięgające do Morza Żółtego znajdowały się pod okupacją rosyjską. W wyniku przegranej wojny z Japonią tereny te zajęła Japonia. Rosjanie uważali za swoje strefy wpływów Mongolię (od 1912 r. autonomia), a także tereny Persji. Tutaj jednak kolonializm rosyjski spotkał się z kontrakcją Anglii. W roku 1907 doszło do porozumienia i rozgraniczenia stref wpływów: rosyjska - północna Persja, brytyjska - Afganistan i Persja południowo-wschodnia.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij