Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Grudzień ’70 i jego konsekwencje

Fatalna sytuacja ekonomiczna kraju i nastroje społeczne zwiastowały konfrontację władzy ze społeczeństwem.

Czy wiesz, że...

12 grudnia 1970 roku władze wprowadziły tzw. „regulację cen” a w praktyce podniosły ceny na kilkadziesiąt towarów. Społeczeństwo dotknęło szczególnie podniesienie średnio o 15% cen na wyroby spożywcze. W odpowiedzi na decyzje władz już 14 grudnia w Stoczni Gdańskiej rozpoczął się protest stoczniowców, którzy po wiecu w stoczni ruszyli pod gmach KW PZPR.

15 grudnia 1970 r. powstał w Gdańsku Międzyzakładowy Komitet Stajkowy. Jego członków wkrótce aresztowano. Ruch strajkowy ogarnął całe Trójmiasto, a do akcji przystąpiły załogi innych stoczni i zakładów przemysłowych. Dziesięciotysięczny tłum ponownie ruszył pod gmach KW partii. Budynek został spalony, ale na demonstrantów ruszyły specjalne oddziały MO. Rozpoczęły się starcia, aresztowania, byli zabici i ranni. Zatrzymanych poddano biciu już w samochodach milicyjnych.

16 grudnia do Trójmiasta wprowadzono wojsko. Ponowiły się demonstracje, w których wojsko użyło broni, z czołgów strzelano do demonstrujących stoczniowców. Następnego dnia do masakry doszło koło stacji kolejowej Gdynia-Stocznia i w innych miejscach miasta. Żołnierze i milicjanci strzelali do robotników, którzy zmierzali do pracy.

Podobne wypadki miały miejsce w Szczecinie. Po zbagatelizowaniu przez władze partyjne i państwowe żądań stoczniowców, demonstranci ruszyli pod gmachy partyjne i państwowe. Milicja i wojsko spacyfikowało robotników - padło wielu zabitych i rannych, wielu trafiło do więzienia.

Czy wiesz, że...

W tej sytuacji w nocy z 18 na 19 grudnia 1970 roku Biuro Polityczne PZPR podjęło ważne decyzje. Gomułka, który skierował do Moskwy prośbę o interwencję, wobec sugestii radzieckiej rozwiązania problemu wewnętrznymi siłami polskimi, zasłabł i znalazł się w szpitalu. W takiej sytuacji nowym I sekretarzem KC PZPR został wybrany Edward Gierek, sekretarz KW w Katowicach.

Jednocześnie w najwyższych władzach państwowych i partyjnych nastąpiły poważne zmiany. Gomułka i jego stronnicy zostali odsunięci, a na ich miejsce weszli nowi ludzie popierający Gierka - Edward Babiuch, Kazimierz Barcikowski, Henryk Jabłoński i inni. Do władz weszli także ludzie związani z Kazimierzem Moczarem i „niezależni” - gen. Wojciech Jaruzelski i Piotr Jaroszewicz. Wystąpienie telewizyjne Gierka - zapowiedź zmian w gospodarce, potępienie „wrogów socjalizmu”, usprawiedliwienie działań milicji i wojska, przy jednoczesnym pozornym skrytykowaniu poprzedniego kierownictwa - na ogół zostało przez społeczeństwo odebrane przychylnie jako zapowiedź gruntownych zmian.

Na Wybrzeżu, wobec apelu prymasa Wyszyńskiego i niejasnych obietnic władz, strajk początkowo zawieszono, a później przerwano.

W konsekwencji wydarzeń z grudnia 1970 roku:

- nie udało się wywalczyć zmiany sposobu rządzenia, reform ekonomicznych czy zmian społecznych, ale po raz pierwszy postawa robotników doprowadziła do zmiany ekipy rządzącej - zmiany okupionej wielką ilością ofiar - dane oficjalne są zaniżone: 45 zabitych, ponad 1100 rannych, prawie 3000 aresztowanych;

- Sejm zatwierdził zmiany we władzach - I sekretarzem KC PZPR został Edward Gierek, przewodniczącym Rady Państwa Józef Cyrankiewicz, premierem Piotr Jaroszewicz - udzielając jednocześnie poparcia dla ekipy, która doprowadziła do wydarzeń na Wybrzeżu i była za ich stłumienie odpowiedzialna;

- rząd wycofał się z podwyżek i zgodził się podnieść pensje;

- zmienił się ton propagandy i styl sprawowania władzy przez nową ekipę partyjno-państwową.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij