Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Historia » Gimnazjum » Średniowiecze » Wyprawy krzyżowe (XI-XIII w.)

Wyprawy krzyżowe (XI-XIII w.)

Przyczyny krucjat

Na Półwyspie Pirenejskim istniało kilka niezależnych państewek chrześcijańskich. Prowadziły one ciągłe walki z muzułmańskim państwem kalifów, dążąc do całkowitego wyzwolenia Hiszpanii spod panowania arabskiego. Ruch ten poparł papież Aleksander II (1063 r.), wzywając rycerstwo Europy do udzielenia Hiszpanom pomocy. W ten sposób narodziła się idea wojny świętej, czyli krucjaty.

Turcy Seldżuccy

Turcy seldżuccy mieli swe siedziby w Azji. Na przełomie X i XI wieku zaczęli się przesuwać na zachód. Podbili państwo kalifów bagdadzkich, oraz posiadłości cesarstwa bizantyjskiego w Azji Mniejszej i Syrię. Przyjęli islam i stali się jego fanatycznymi wyznawcami. W ręce Turków dostała się także Palestyna, cel licznych pielgrzymek z Europy. Turcy nie przepuszczali pielgrzymek do Grobu Chrystusa w Jerozolimie i na tym tle często dochodziło do krwawych walk. W 1095 roku papież Urban II podczas synodu w Clermont wezwał wszystkich chrześcijan do wyzwolenia Ziemi Świętej z rąk niewiernych. Pierwszą krucjatę, w której udział wzięło rycerstwo francuskie i włoskie, zorganizowano w 1096 roku. Z blisko 300 000 krzyżowców do Jerozolimy dotarło zaledwie 20 000. Po kilkutygodniowych walkach pod murami Jerozolimy (1099 rok), Turcy zostali zmuszeni do poddania się. Zwycięzcy dokonali na nich krwawej rzezi.

Królestwo Jerozolimskie

Po zwycięskim zakończeniu wyprawy krzyżowcy utworzyli państwo - Królestwo Jerozolimskie. Pierwszym królem został Godfryd, jeden z wodzów wyprawy krzyżowej. Państwo to miało ustrój feudalny. Europejczycy na zdobytych terenach stanowili klasę panującą, otrzymywali oni w lenno ziemię. Za rycerzami podążali na Wschód kupcy, którzy zakładali tu osady handlowe.

W ciągu XII i XIII wieku rycerstwo europejskie zorganizowało jeszcze siedem wypraw krzyżowych przeciwko Turkom seldżuckim.

Zakony rycerskie

W celu obrony Królestwa Jerozolimskiego przed zagrożeniem tureckim tworzono zakony rycerskie. Pierwszy zakon zorganizowało rycerstwo francuskie. Byli to templariusze ubrani w białe płaszcze z czerwonymi krzyżami. Nieco później rycerze włoscy powołali zakon joannitów, noszących na zbrojach czarne płaszcze z białymi krzyżami. Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Krzyżacy) wyróżniał się czarnymi krzyżami na białych płaszczach. Członkowie zakonów składali ślub ubóstwa, czystości i posłuszeństwa oraz ślub walki z niewiernymi. Zakony podlegały bezpośrednio papieżowi. Rycerze zakonni budowali twierdze, opiekowali się pielgrzymami, a przede wszystkim walczyli z Turkami.

Upadek Królestwa Jerozolimskiego

W 1187 roku sułtan turecki Saladyn zdobył Jerozolimę. W rękach Seldżuków znajdowały się jeszcze inne ziemie i miasta. Krzyżowcy utrzymali władzę już tylko w trzech miastach. Papież, mocno zaniepokojony sytuacją na Wschodzie, nawoływał do nowej wyprawy (trzeciej z kolei). Brali w niej udział cesarz Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody), król francuski Filip August i król angielski Ryszard Lwie Serce. Czwarta wyprawa zamiast do Jerozolimy wyruszyła na Konstantynopol (1204 r.). Miasto zostało splądrowane i złupione. Na opanowanych ziemiach utworzono Cesarstwo Łacińskie, w skład którego wchodziła tylko część ziem cesarstwa bizantyjskiego. Reszta utrzymała niezależność. Cesarstwo Łacińskie przetrwało zaledwie pół wieku, potem upadło.

Skutki wypraw krzyżowych

Wyprawy krzyżowe nie osiągnęły zamierzonego celu. Nie udało się wyprzeć Turków z Bliskiego Wchodu. W 1291 roku padła Akka, ostatnia twierdza rycerstwa europejskiego. Zakony rycerskie po opuszczeniu Palestyny przeniosły się do Europy - templariusze do Francji, joannici na wyspę Rodos, a Krzyżacy na Węgry. Duży wpływ wywarły jednak wyprawy krzyżowe na życie gospodarcze i kulturalne Europy Zachodniej. Przyczyniły się do rozwoju handlu lewantyńskiego ( Lewant - Bliski Wschód) i wzrostu zainteresowania kulturą Wschodu.

Skutki krucjat
pozytywne:
  • poznano bogatą cywilizację Wschodu
  • wzbogacenie się miast włoskich
  • wzrost roli rycerstwa
negatywne:
  • nasiliła się wrogość między islamem a chrześcijaństwem

Najważniejsze informacje

Definicja krucjaty: wyprawa krzyżowa (łac. crux - krzyż, crucis - krzyża), idea krucjat narodziła się w XI wieku na terenie Hiszpanii zagrożonej najazdami Arabów. W XI wieku pojawili się na Bliskim Wschodzie Turcy seldżuccy, którzy opanowali Ziemię Świętą - Palestynę. Na wezwanie papieża, aby wyzwolić Ziemię Świętą z rąk niewiernych, odpowiedziało rycerstwo z całej Europy, organizując osiem wypraw krzyżowych (krucjat).

Królestwo Jerozolimskie: powstało po pierwszej krucjacie, pierwszym królem został Godfryd z Bouillon (czyt. bują). Państwo upadło, gdy Turcy zdobyli Jerozolimę (1187 r.).

Efekt krucjat: wyprawy krzyżowe nie osiągnęły zamierzonego celu. Przyczyniły się jednak do rozwoju handlu ze Wschodem.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij