Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Tworzenie się niepodległego państwa polskiego

Już od końca października 1918 roku tajne organizacje wojskowe i ludność cywilna rozbrajały, często przy użyciu siły, żołnierzy austro-węgierskich i niemieckich w Galicji i Królestwie. Równocześnie z usuwaniem okupacji wojskowej, likwidowano cywilną administrację obu państw na tych obszarach. Władzę przejmowały lokalne ośrodki administracji niepodległego państwa polskiego.

Przed uchwaleniem Małej Konstytucji w Polsce istniały następujące lokalne ośrodki władzy:

- w Warszawie: Rada Regencyjna powołana przez Niemców w 1917 r. Funkcję wykonawczą miała pełnić Tymczasowa Rada Stanu;

- w Cieszynie: Rada Narodowa dla Księstwa Cieszyńskiego;

- w Przemyślu: Polsko-ukraińska komisja rządząca;

- w Krakowie: Polska Komisja Likwidacyjna;

- w Lublinie: Tymczasowy Rząd Republiki Polskiej, na czele którego stał Ignacy Daszyński, utworzony 7 XI 1918 r.

11 XI 1918 r. - Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową a 14 XI 1918 r. władzę cywilną. Piłsudski utworzył Rząd Centralny, któremu podporządkowały się lokalne ośrodki władzy w Cieszynie, Przemyślu, Krakowie i Lublinie. Piłsudski został Tymczasowym Naczelnikiem Państwa, Jędrzej Moraczewski - premierem. Rząd ten nie cieszył się jednak uznaniem i poparciem społeczeństwa, nie akceptowały go również Komisariat Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu i Komitet Narodowy Polski w Paryżu. W związku z tym Piłsudski skłonił Moraczewskiego do ustąpienia, a misję utworzenia nowego rządu powierzył Ignacemu Paderewskiemu. W ten sposób powstał rząd kompromisu. Piłsudski nadal sprawował funkcję Tymczasowego Naczelnika Państwa, premierem został Paderewski. Komitet Narodowy Polski - ośrodek władzy na emigracji, miał reprezentować politykę zagraniczną Polski.

W lutym 1919 r. Sejm Ustawodawczy uchwalił Małą Konstytucję (ustawa o tymczasowych zasadach funkcjonowania państwa do czasu uchwalenia konstytucji), zgodnie z którą:

- władzą ustawodawczą w Polsce był Sejm Ustawodawczy;

- władzę wykonawczą sprawował Naczelnik Państwa, który był przedstawicielem i najwyższym wykonawcą uchwał Sejmu w sprawach cywilnych i wojskowych. Powoływał również na podstawie porozumienia się z Sejmem rząd w pełnym składzie (urząd Naczelnika Państwa powierzono Piłsudskiemu);

- Naczelnik Państwa i rząd odpowiedzialni byli za swoją działalność przed Sejmem, a każdy akt państwowy Naczelnika Państwa wymagał podpisu odnośnego ministra.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij