Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Polska polityka równowagi

Obawa przed odrodzeniem potęgi Niemiec doprowadziła w 1921 r. do podpisania polsko-francuskiego układu politycznego i wojskowego o wzajemnej pomocy w razie agresji Niemiec lub Rosji. Również z Rumunią w tym samym roku Polska podpisała sojusz wojskowy.

W 1922 roku w Rapallo Niemcy i Rosja podpisały układ o współpracy gospodarczej i wojskowej. Podpisanie tego układu było porażką polskiej polityki zagranicznej (w każdej chwili współpraca wrogich Polsce sąsiadów mogła obrócić się przeciwko niej).

W 1925 roku w Locarno (Szwajcaria) Niemcy podpisały pakt o nienaruszalności granic z Francją i Belgią. Gwarantami układu były Wielka Brytania i Włochy. Wschodni sąsiedzi Niemiec, tj. Polska i Czechosłowacja nie uzyskali żadnych gwarancji.

W 1932 r. ministrem spraw zagranicznych został pułkownik Józef Beck. W polskiej polityce zagranicznej dominowała zasada utrzymania równorzędnych stosunków z Niemcami i ZSRR, do której Józef Piłsudski przywiązywał dużą wagę. Jego ideą było bowiem osiągnięcie równowagi politycznej w stosunkach z obu wielkimi sąsiadami, a jednocześnie zachowanie wobec nich dystansu. Na takie stanowisko główny wpływ miała bierna postawa mocarstw wobec postępującej militaryzacji Niemiec. W stosunku do pozostałych sąsiadów należało:

- dążyć do unormowania stosunków z Litwą,

- odzyskać w 1920 r. Zaolzie,

- nie dopuścić do włączenia Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy.

Realizując politykę równowagi i korzystając z zagrożenia japońskiego na Dalekim Wschodzie Beck doprowadził do podpisania paktu o nieagresji z ZSRR.

Kalendarium wydarzeń politycznych

1932 r. - podpisanie polsko-radzieckiego paktu o nieagresji na 3 lata, w 1934 r. przedłużono go na 10 lat.

1934 r. - zawarcie na 10 lat polsko-niemieckiej deklaracji o niestosowaniu siły we wzajemnych stosunkach.

1936 r. - odnowienie sojuszu z Francją, państwa miały się konsultować w kwestii obrony, a Francja udzieliła Polsce pożyczki na cele obronne w wysokości 2 mld franków.

17 marca 1938 r. - ultimatum rządu polskiego wobec Litwy - żądanie nawiązania stosunków dyplomatycznych. Rząd Litwy przyjął je i wznowiono stosunki dyplomatyczne.

30 września 1938 r. - wystosowanie przez rząd polski ultimatum do Czechosłowacji, żądanie zwrotu Zaolzia, co wywarło negatywne wrażenie na arenie międzynarodowej. Akcja polska zbiegła się z wkroczeniem wojsk niemieckich na tereny Sudetów. 2 października wojska polskie wkroczyły na Zaolzie, co zaogniło konflikt polsko-czeski.

Listopad 1938 r. - złożenie przez ministra spraw zagranicznych Niemiec, Joachima von Ribbentropa, propozycji zawarcia polsko-niemieckiego paktu o nieagresji na 25 lat, jednak pod pewnymi warunkami:

- zgoda Polski na włączenie Gdańska do Rzeszy,

- budowa eksterytorialnej (wyłączonej spod władzy polskiej) szosy i linii kolejowej przez polskie Pomorze, między Niemcami a Prusami Wschodnimi.

Polska propozycję odrzuciła. Przyjęcie jej oznaczałoby odcięcie Polski od morza i stopniowe uzależnianie jej od Niemiec.

Luty 1939 r. - podpisanie polsko-radzieckiej umowy handlowej.

Marzec 1939 r. - kategoryczne żądanie Niemiec, aby przyjąć ich propozycję z listopada 1938 roku. Polska żądanie odrzuciła. W takiej sytuacji dyplomacja polska podjęła gorączkowe starania pozyskania sojuszników.

6 kwietnia 1939 r. - podpisanie polsko-brytyjskiego układu gwarancyjnego. Strony gwarantowały sobie pomoc w przypadku zagrożenia niepodległości Polski czy Wielkiej Brytanii.

13 kwietnia 1939 r. - odnowienie polsko-francuskiego układu gwarancyjnego. Państwa te gwarantowały sobie wzajemną pomoc w przypadku zagrożenia.

28 kwietnia 1939 r. - Hitler podczas przemówienia w Reichstagu wypowiedział polsko-niemiecki układ o nieagresji z 1934 r. Dyplomaci niemieccy i radzieccy podjęli tajne rozmowy dotyczące możliwości współdziałania. Konsekwencją zbliżenia ZSRR i III Rzeszy był podpisany 23 sierpnia 1939 r. tzw. pakt Ribbentrop-Mołotow, czyli układ o nieagresji. Do układu dołączono tajny protokół, odkryty dopiero po wojnie, dotyczący podziału stref wpływów w Europie Środkowej przez oba państwa. (Punkt 2 dotyczył Polski: „W razie przeobrażeń terytorialnych i politycznych w okręgach należących do państwa polskiego strefy wpływów Niemiec i ZSRR zostaną rozgraniczone w przybliżeniu wzdłuż linii rzek: Narew, Wisła, San”).

25 sierpnia 1939 r. - podpisanie polsko-brytyjskiego układu o wzajemnej pomocy, który nie powstrzymał, a jedynie opóźnił wybuch wojny.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij