Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Akcja „Burza” i powstanie warszawskie

W 1943 r. przygotowano plan „Burza”, który zakładał walkę z wycofującymi się oddziałami niemieckimi w chwili wkroczenia Armii Czerwonej. 3 stycznia 1944 r. oddziały Armii Czerwonej wkroczyły na przedwojenne ziemie polskie. W takiej sytuacji oddziały Armii Krajowej podjęły walkę z Niemcami, początkowo współpracując z wojskami radzieckimi. Dramatyczny przebieg akcji „Burza” miał miejsce na Wileńszczyźnie. Żołnierze AK pod dowództwem płk. Aleksandra Wilka-Krzyżanowskiego wspólnie z wojskami radzieckimi w połowie lipca 1944 r. zajęli Wilno. Okres współpracy szybko się zakończył - ok. 5 tys. polskich żołnierzy zostało podstępnie aresztowanych przez NKWD, wobec odmowy wstąpienia do armii gen. Zygmunta Berlinga, zostali zesłani do gułagów, a dowódcy AK i urzędnicy władz Delegatury i administracji aresztowani i straceni. Podobnie było na obszarze lwowskim AK (lipiec 1944, płk Władysław Janka-Filipkowski) i okręgu lubelskim (lipiec 1944, po wyzwoleniu wielu miast i ujawnieniu się struktur wojskowych i cywilnych Polski podziemnej, płk Kazimierz Edward-Tumidajski).

Zapamiętaj!

31 lipca 1944 r., po rozmowach między komendantem AK gen. Tadeuszem Komorowskim-Borem i delegatem rządu na kraj Janem S. Jankowskim, ustalono na dzień 1 sierpnia 1944 r. godz. 17 (godzina W) termin wybuchu powstania w Warszawie. Podjęta decyzja była spowodowana obawą przed przejęciem władzy w stolicy przez proradziecką Armię Ludową i Armię Czerwoną oraz oceną sytuacji na froncie wschodnim. Powstanie było największą akcją militarną podziemia polskiego w ramach akcji „Burza”. Trwało 63 dni.

Powstańcy stanęli do walki mając w swoich szeregach 36 tys. żołnierzy Armii Krajowej i ok. 1 tys. żołnierzy NSZ i AL, dysponując małą ilością sprzętu i słabym uzbrojeniem. Przeciwko nim stanęły doborowe oddziały niemieckie, wyposażone w bardzo dobry sprzęt (broń pancerna, artyleria, lotnictwo) - ok. 16 tys. ludzi.

10 wrzesnia 1944 r. wojska radzieckie dotarły do prawego brzegu Wisły. Przez rzekę przeprawiło się część batalionów. Mimo waleczności AK, mieszkańców Warszawy, harcerzy Szarych Szeregów 2 października 1944 r. Warszawa skapitulowała.

Powstanie zakończyło się klęską, cele polityczne, jakie sobie stawiali przywódcy podziemia, nie zostały osiągnięte. Do dzisiaj historycy sprzeczają się co do celowości wybuchu powstania. Warszawa w trakcie walk została zniszczona w 80%, śmierć poniosło ponad 17 tys. żołnierzy AK i ok. 3,5 tys. żołnierzy polskich ze stacjonującej na Pradze Dywizji im. Tadeusza Kościuszki. Śmierć w walkach, egzekucjach poniosło ok. 180 tys. ludności cywilnej miasta.

Znaczenie powstania warszawskiego dla Polaków:

- było najwyższym aktem woli walki do ostatecznego zwycięstwa, wyrazem sprzeciwu wobec opuszczenia naszego narodu przez zachodnich sojuszników i znakiem protestu wobec imperialnej polityki Stalina,

- wobec oporu społeczeństwa polskiego sam Stalin musiał zrezygnować z planów przekształcenia Polski w kolejną republikę radziecką, a niechęć udzielenia pomocy Warszawie zmusiła go do powstrzymania ofensywy na kilka miesięcy - nastąpiła reorganizacja sił niemieckich, a w konsekwencji ciężkie walki kampanii 1945 r.,

- powstanie powstrzymało Armię Czerwoną przed opanowaniem ziem niemieckich w 1944 r.

Postawa aliantów zachodnich i Stalina wobec powstania warszawskiego: Stalin powstrzymał ofensywę, nie udzielił walczącej stolicy wsparcia mimo trwania walki. Co więcej obłudnie twierdził, że żadnych walk w mieście nie ma. W czasie pobytu premiera Mikołajczyka w Moskwie (3-9 sierpnia 1944) Stalin nie zajął stanowiska wobec propozycji polskich, a w sprawie udzielenia pomocy Warszawie składał jedynie obietnice bez pokrycia.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij